fa تحلیل دینامیکی سیستم‌های قدرت مجهز به جبران‌ساز سنکرون استاتیکی: مروری بر شاخص‌های بهره‌برداری و پایداری تخصصي Special مقاله مروری Review article <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در مواجهه با گذار شبکه‌های قدرت به سمت ساختارهای مبتنی بر منابع انرژی تجدیدپذیر و افزایش چگالی بارهای غیرخطی، حفظ پایداری دینامیکی و پروفیل ولتاژ به یکی از چالش‌های اصلی بهره‌برداری تبدیل شده است. جبران‌سازهای سنکرون استاتیکی (</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">STATCOM</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) به عنوان یکی از کارآمدترین ادوات سیستم‌های انتقال جریان متناوب انعطاف‌پذیر (</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">FACTS</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، نقش کلیدی در پشتیبانی ولتاژ و بهبود پاسخ‌های گذرا ایفا می‌کنند. با این حال، علی‌رغم کاربرد گسترده، ارزیابی کمی و نظام‌مند عملکرد دینامیکی این تجهیزات در شبکه‌های پیچیده مدرن، همچنان با چالش مواجه است. اغلب مطالعات موجود بر طراحی استراتژی‌های کنترلی متمرکز بوده و فقدان یک چارچوب مرجع جهت تعریف و تحلیل شاخص‌های بهره‌برداری ملموس، مقایسه اثربخشی و ارزیابی عملکرد واقعی </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">STATCOM</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> را دشوار می‌سازد. مقاله حاضر با هدف پر کردن این خلأ، به مروری جامع بر تحلیل دینامیکی سیستم‌های قدرت مجهز به </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">STATCOM</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با تأکید ویژه بر شاخص‌های بهره‌برداری می‌پردازد. این مطالعه، شاخص‌های ارزیابی را در چهار دسته اصلی طبقه‌بندی و تحلیل می‌کند: (۱) شاخص‌های پایداری ولتاژ (از جمله زمان بازیابی، عمق افت ولتاژ و حاشیه پایداری)، (۲) شاخص‌های عملکرد توان راکتیو (نرخ پاسخ، اشباع مبدل و بهره‌برداری از ظرفیت)، (۳) شاخص‌های میرایی نوسانات الکترومکانیکی و (۴) شاخص‌های کیفیت توان و هارمونیک‌ها. این مقاله ضمن واکاوی ارتباط میان ساختارهای کنترلی (مانند کنترل‌های مرسوم </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PI</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، کنترل‌های پیشرفته تطبیقی و مبتنی بر ژنراتور سنکرون مجازی (</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">VSG</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و شاخص‌های بهره‌برداری، چگونگی تأثیر متغیرهای شبکه بر پاسخ گذرای تجهیز را تحلیل می‌کند. یافته‌های این پژوهش، مبنایی کمی و کاربردی برای متخصصان بهره‌برداری و طراحان سیستم‌های قدرت فراهم می‌آورد تا بتوانند با استفاده از معیارهای پیشنهادی، عملکرد </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">STATCOM</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> را در شرایط مختلف شبکه ارزیابی کرده و استراتژی‌های کنترلی خود را در جهت افزایش قابلیت اطمینان و پایداری سیستم بهینه‌سازی نمایند.</span></span> <span style="font-size:10pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">In the face of the transition of power grids towards renewable energy sources-based structures and the increase in the density of nonlinear loads, maintaining dynamic stability and voltage profile has become one of the main operational challenges. Static synchronous compensators (STATCOMs), as one of the most efficient devices in flexible alternating current transmission systems (FACTSs), play a key role in voltage support and transient response improvement. However, despite their widespread use, the quantitative and systematic evaluation of the dynamic performance of these devices in modern complex networks remains a challenge. Most of the existing studies have focused on the design of control strategies, and the lack of a reference framework for defining and analyzing tangible operational indicators makes it difficult to compare the effectiveness and evaluate the actual performance of STATCOMs. Aiming to fill this gap, the present paper provides a comprehensive review of the dynamic analysis of STATCOM-equipped power systems with a special emphasis on operational indicators. This study classifies and analyzes the evaluation indicators into four main categories: (1) voltage stability indicators (including recovery time, voltage dip depth, and stability margin), (2) reactive power performance indicators (response rate, converter saturation, and capacity utilization), (3) electromechanical oscillation damping indicators, and (4) power quality and harmonics indicators. This paper analyzes the relationship between control structures (such as conventional PI controls, advanced adaptive controls, and virtual synchronous generator (VSG)-based controls) and utilization indicators, and analyzes how network variables affect the transient response of the equipment. The findings of this study provide a quantitative and practical basis for operation experts and power system designers to evaluate the performance of STATCOMs under different network conditions and optimize their control strategies to increase system reliability and stability using the proposed criteria.</span><b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span><br> &nbsp; پاسخ گذرا, پایداری ولتاژ, تحلیل دینامیکی, جبران‌ساز سنکرون استاتیکی, سیستم‌ انتقال جریان متناوب انعطاف‌پذیر, شاخص‌های بهره‌برداری dynamic analysis, flexible alternating current transmission systems, operating indicators, static synchronous compensator, transient response, voltage stability 0 0 http://jeps.dezful.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-149-19&slc_lang=fa&sid=1 Abozar Asadi ابوذر اسدی aboooozarasadi@gmail.com 10031947532846003301 10031947532846003301 Yes Najafabad Branch, Islamic Azad University واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Ghazanfar Shahgholian غضنفر شاهقلیان shahgholian@iau.ac.ir 10031947532846003302 10031947532846003302 No Najafabad Branch, Islamic Azad University واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Mahnaz Hashemi مهناز هاشمی mahnazhashemi100@iau.ac.ir 10031947532846003303 10031947532846003303 No Najafabad Branch, Islamic Azad University واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران