fa ارائه چارچوبی برای مدل‌سازی و بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان‌های معاصر ایران مبتنی بر شاخص‌های پایداری تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" nazanin="" style="font-family:">در ایران نیز رشد فزاینده شهرنشینی، الگوهای ناکارآمد طراحی معماری و اتکای شدید به منابع انرژی فسیلی، موجب شده است که ساختمان‌ها سهم قابل‌توجهی از مصرف کل انرژی کشور را به خود اختصاص دهند. هدف این پژوهش، تحلیل روش‌های مدل‌سازی مصرف انرژی در ساختمان‌های معاصر ایران و ارایه‌ی راهکارهای معماری برای بهینه‌سازی آن بر پایه شاخص‌های منتخب پایداری است. بدین منظور، ابتدا عوامل مؤثر بر مصرف انرژی، شامل ویژگی‌های اقلیمی، نوع و عملکرد مصالح ساختمانی، سازمان‌دهی و شکل‌دهی معماری، سیستم‌های تأسیساتی و الگوهای بهره‌برداری شناسایی و در قالب یک مدل پایه برای یک ساختمان اداری معاصر در اقلیم تهران مدلسازی شده است. سپس با استفاده از روش‌های مدل‌سازی انرژی و ابزارهای شبیه‌سازی حرارتی ساختمان، سناریوهای مختلف ارتقای پوسته و اصلاح طراحی معماری تعریف و الگوهای مصرف انرژی سالانه و شاخص‌های عملکرد انرژی ارزیابی شده‌اند.</span><b> </b><span b="" nazanin="" style="font-family:">در سطح سناریوهای بهینه‌سازی، بهبود عایق‌بندی پوسته ساختمان منجر به کاهش 23.2 درصدی بار گرمایش می‌شود، کاهش نسبت پنجره به دیوار در نماهای شرقی و غربی بار سرمایش را به میزان 18.2 درصد کاهش می‌دهد و استفاده از سایه‌بان‌ها مؤثرترین راهکار در کاهش بار سرمایش با کاهش 24.2 درصدی است. در سناریوی ترکیبی، که همه راهکارهای معماری به‌صورت هم‌زمان اعمال شده‌اند، شدت مصرف انرژی ساختمان (</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">EUI</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">) نسبت به مدل پایه 23.3 درصد کاهش می‌یابد. این نتایج کمی نشان می‌دهد که ادغام راهکارهای مبتنی بر طراحی اقلیمی و بهینه‌سازی پوسته با مدل‌سازی انرژی می‌تواند به‌طور معناداری عملکرد انرژی و پایداری زیست‌محیطی ساختمان‌های معاصر ایران را ارتقا دهد و به‌عنوان ابزاری مؤثر در فرآیند تصمیم‌گیری طراحی معماری مورد استفاده قرار گیرد. </span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">In Iran, the growing rate of urbanization, inefficient architectural design patterns, and heavy reliance on fossil energy resources have led buildings to account for a significant share of the country&rsquo;s total energy consumption. The aim of this research is to analyze methods of energy consumption modeling in contemporary buildings in Iran and to propose architectural strategies for its optimization based on selected sustainability indicators. To achieve this goal, the factors influencing energy consumption&mdash;including climatic characteristics, the type and performance of building materials, architectural organization and form, mechanical and service systems, and patterns of building operation&mdash;were first identified and modeled within a base model for a contemporary office building in the climate of Tehran. Subsequently, using energy modeling methods and building thermal simulation tools, different scenarios for upgrading the building envelope and modifying the architectural design were defined, and annual energy consumption patterns and energy performance indicators were evaluated. At the level of optimization scenarios, improving the thermal insulation of the building envelope leads to a 23.2% reduction in heating load; reducing the window-to-wall ratio on the eastern and western fa&ccedil;ades decreases the cooling load by 18.2%; and the use of shading devices proves to be the most effective strategy in reducing cooling load, achieving a 24.2% reduction. In the combined scenario, where all architectural strategies are applied simultaneously, the building&rsquo;s Energy Use Intensity (EUI) decreases by 23.3% compared with the base model. These quantitative results demonstrate that integrating climate-responsive design strategies and building envelope optimization with energy modeling can significantly improve the energy performance and environmental sustainability of contemporary buildings in Iran, and can serve as an effective tool in the architectural design decision-making process.&nbsp;</span></span></span></div> مدل‌سازی انرژی ساختمان, بهینه‌سازی مصرف انرژی, شاخص‌های پایداری, طراحی غیرفعال ساختمان, شبیه‌سازی حرارتی. Building energy modeling, energy consumption optimization, sustainability indicators, passive building design, thermal simulation. 31 54 http://jeps.dezful.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-332-4&slc_lang=fa&sid=1 Nasim Zahraei نسیم زهرائی sinsim247@outlook.com 10031947532846003137 10031947532846003137 No Department of Architecture, Da.C., Islamic Azad University, Damghan, Iran گروه مهندسی معماری ، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران Mahmoud Samiei Moghaddam محمود سمیعی مقدم samiei352@iau.ac.ir 10031947532846003138 10031947532846003138 Yes Department of Electrical Engineering, Da.C., Islamic Azad University, Damghan, Iran گروه مهندسی برق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران